ipotek Hakkı Bir Kez Kullanılmakla Artık Aynı ya da Farklı Bir Borcun Teminatını Oluşturmaz…

İpotek ipotek hakkı bir kez kullanılmakla artık aynı ya da farklı bir borcun teminatını oluşturmaz…ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile yapılan takip sırasında borç ödenmişse ,farklı bir alacağın tahsili için aynı taşınmazlar üzerinde kurulu ipoteğe dayalı olarak, alacağın tahsili için ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile başka bir ilamlı takip başlatılamaz.

  1. Hukuk Dairesi 2018/9935 E. , 2019/13240 K.
    “İçtihat Metni”
    MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi
    Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :
    Davacı borçlu icra mahkemesine başvurusunda;… 1. İcra Müdürülüğü’nün 2015/3471 E. Sayılı takip dosyası ile başlatılan ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamlı takibin kesinleşmesi sonrası takip masrafları, avukatlık ücreti ve faiz dahil itfa edildiği, kredi borcu nedeniyle ipotek verilen taşınmazların tapu kaydından ipoteğin fek edilmemesinden yararlanan alacaklı bankanın bu defa aynı ipotek senetlerini kullanarak farklı bir alacağının tahsili amacıyla … Anadolu 4. İcra Müdürlüğü’ nün 2017/7678 E. sayılı takip dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamlı takip başlattığı, 3 adet çekten kaynaklı bu borcun hali hazırda alacaklı tarafından … Anadolu 4. İcra Müdürlüğü’nün 2015/1378 E. sayılı kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takibe konmuş olduğu, bu nedenle … Anadolu 4. İcra Müdürlüğü’nün 2017/7678 E. Sayılı takip dosyası üzerinden gönderilen mükerrer icra emrinin ve takibin geçersiz olduğundan bahisle, … ili … İlçesi 363 parsel ve 376 parselde bulunan taşınmazlar üzerinde kurulan aynı ipotek senetleri nedeniyle başlatılan takibin iptalini talep ettiği, ilk derece mahkemesince; iptali istenen takibin tahsilde tekerrür olmamak üzere başlatıldığı ve taraflar arasında kurulu ipoteğin fekki bildirilinceye kadar davacı borçlunun doğmuş doğacak tüm borçlarının teminatı olacağı gerekçesiyle talebin reddedildiği, Bölge Adliye Mahkemesince ise; istinaf dilekçesinde ileri sürülen ödeme iddiası dava dilekçesinde ileri sürülmediğinden bu iddianın incelenemeyeceği ayrıca, takibin aynı alacaktan kaynaklanmadığı hallerde ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan ikinci takibin mükerrerlik nedeni oluşturmayacağı, ilk takipte yapılan ödemenin başka bir alacak için yapılan yeni takipte ileri sürülmesinin mümkün görülmediği gerekçeleriyle istinaf isteminin esastan reddine karar verildiği görülmektedir.
    Somut olayda, alacaklı tarafından ilk olarak… 1. İcra Müdürülüğü’nün 2015/3471 E. sayılı dosyası ile toplam 177.868,67 TL kredi alacağına ilişkin olarak ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamlı takip başlatılmıştır. Söz konusu takipte ipotek konusu taşınmazların … ili … İlçesi 363 ve 376 numaralı parsellerin olduğu, davacı borçlu tarafından haricen ödeme yapıldığı iddiasıyla dosyanın işlemden kaldırılması ile ipoteğin terkininin
    talep edildiği, icra müdürlüğünce ancak alacaklı yanca talepte bulunulması gerektiği ve ayrıca alacaklı tarafça dosyanın yenilenmesi halinde işlem yapılabileceği nedenle talebin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
    Bu defa alacaklı tarafından şikayete konu olan, 30.03.2017 tarihli … Anadolu 4. İcra Müdürlüğü’nün 2017/7678 E. Sayılı takip dosyası ile farklı bir alacağın tahsili için aynı taşınmazlar üzerinde kurulu ipoteğe dayalı olarak, tahsilde tekerrür olmamak üzere 169.418,41 TL’nin tahsili için ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile başka bir ilamlı takip başlatıldığı görülmüştür.
    İpotek hakkının bölünmezliği ilkesi gereğince alacaklı, ipotek ile teminat altına almak istediği tüm alacağını aynı takip dosyasından talep ederek ipoteğin paraya çevrilmesini talep etmelidir; zira takip konusu taşınmazın satışı gerçekleştiğinde taşınmazda yer alan ipotek çözülmekle, teminat oluşturmaktan çıkacaktır. Kaldı ki; dosya borcunun ödenmesi nedeniyle ipotek satışının yapılmamış olması bu sonucu değiştirmeyecektir; ipotek bir kez kullanılmakla artık aynı ya da farklı bir borcun teminatını oluşturamayacaktır. Bu nedenle sırf ipotek şerhinin tapudan fek edilmemesi nedeniyle aynı ipotek, borçlunun alacaklı nezdinde doğmuş doğacak tüm borçlarının teminatını oluşturmayacağı gibi, tahsilde tekerrür olmamak üzere takip başlatılmış olması da sonucu değiştirmeyecektir.
    Kabule göre de davacı borçlunun dava dilekçesinde kesinleşme sonrası itfa iddiasını ileri sürmüş olduğu, aynı iddiasını istinaf dilekçesinde de yinelediği anlaşıldığından Bölge Adliye Mahkemesinin itfa iddiasının incelenemeyeceği yönündeki gerekçesinin de yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
    O halde, mahkemece ipotek hakkının bölünmezliği ilkesi uyarınca şikayetin kabulü ile takibin iptaline karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.
    SONUÇ : Borçlunun temyiz itirazlarının kabulü ile, yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK’nun 364/2.maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK’nun 373/1. maddesi uyarınca … Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi’nin 22/2/2018 tarih ve 2017/2706 E.-2018/371 K. sayılı istinaf talebinin reddine ilişkin kararının KALDIRILMASINA, … Anadolu 3. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 16/08/2017 tarih ve 2017/448 E.-2017/779 K. sayılı kararının BOZULMASINA, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 23/09/2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.

İHALENİN FESHİ, İFLASIN ERTELENMESİ DAVASINDA VERİLEN TEDBİR KARARI KAPSAMINDA İPOTEK KONUSU TAŞINMAZIN SATIŞI YAPILAMAZ

T.C
YARGITAY
12. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO:2017/93
KARAR NO:2017/1275
KARAR TARİHİ:06.02.2017
MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlular tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve
dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Şikayet eden borçluların icra mahkemesine başvurularında; 04.12.2015 tarihli ihalenin feshini talep ettikleri, mahkemece şikayetin reddine karar verildiği görülmektedir. İİK’nun 179/b maddesi hükmü gereğince; iflasın ertelenmesi kararı üzerine borçlu aleyhine 6183 sayılı Kanuna göre yapılan takipler de dahil olmak üzere, hiçbir takip yapılamaz ve evvelce başlamış takipler durur. Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre de, erteleme sırasında taşınır, taşınmaz veya ticari işletme rehniyle temin edilmiş alacaklar nedeniyle rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabilir veya başlamış olan takiplere devam edilebilir; ancak, bu takip nedeniyle muhafaza tedbirleri alınamaz ve rehinli malın satışı gerçekleştirilemez.

Somut olayda, … 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2013/515 E. sayılı dosyası ile borçlu şirket tarafından açılan iflasın ertelenmesi davası kapsamında, anılan mahkemece, 15.11.2013 tarihinde; “Dava sonuçlanıncaya kadar talep eden şirket hakkında yapılmış ve yapılacak icra takiplerinde taşınır, taşınmaz veya ticari işletme rehniyle temin edilmiş alacaklar nedeniyle rehnin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılmış veya başlatılacak takiplerde dahil olmak üzere muhafaza ve satış işlemlerinin durdurulmasına” şeklinde tedbir kararı verildiği, 25.03.2015 tarihli nihai kararda ise iflasın bir yıl süre ile ertelenmesine, tedbirlerin ise devamına hükmedildiği görülmektedir. İİK’nun 149. maddesinde; “İcra müdürü, ibraz edilen akit tablosunun kayıtsız şartsız bir para borcu ikrarını ihtiva ettiğini ve alacağın muaccel olduğunu anlarsa, borçluya ve taşınmaz üçüncü şahıs tarafından rehnedilmiş veya taşınmazın mülkiyeti üçüncü şahsa geçmiş ise ayrıca bunlara birer icra emri gönderir” hükmüne yer verilmiştir. Yine İİK.nun 150/ı maddesinde; “Borçlu cari hesap veya kısa orta, uzun vadeli kredi şeklinde işleyen nakdi veya gayrinakdi bir krediyi kullandıran tarafın ibraz ettiği ipotek akit tablosu kayıtsız ve şartsız bir para borcu ikrarını ihtiva etmese dahi, krediyi kullandıran taraf …. noterden tasdikli bir sureti icra müdürüne ibraz ederse, icra müdürü 149. madde uyarınca işlem yapar……” hükmü yer almaktadır.

İİK’nun 149. maddesi içeriğinden, asıl borçlu ile ipotek veren arasında zorunlu takip arkadaşlığının bulunması nedeniyle haklarında birlikte takip yapılması gerektiği anlaşılmaktadır. Şu halde, asıl borçlu hakkında iflasın ertelenmesi davası kapsamında verilen tedbir kararının, hem söz konusu kararın niteliği gereği, hem de zorunlu takip arkadaşlığı nedeniyle ipotekli taşınmaz maliki yönünden sonuç doğurmayacağının kabulü mümkün değildir.

Takip dosyasının incelenmesinde; asıl borçlunun …A.Ş. olduğu, ipotekli taşınmaz maliklerinin ise … ve … olduğu, takibin, asıl borçlu şirketin borçlarından dolayı ve söz konusu şirket lehine verilen ipoteğe dayalı olarak başlatıldığı görülmektedir. Bu durumda, iflasın ertelenmesi davasında verilen tedbir kararı kapsamında ipotek konusu taşınmazın satışı gerçekleştirilemeyeceğinden, mahkemece, ihalenin feshine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile istemin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir. Öte yandan şikayetçilerden …’ın gerekçeli karar başlığında gösterilmemesi de doğru görülmemiştir.

SONUÇ : Borçluların temyiz istemlerinin kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK’nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre borçluların temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 06.02.2017 gününde oy birliğiyle karar verildi.